در نظام حقوقی ایران، دعاوی و اعتراضات مختلفی وجود دارد که هر کدام به نوعی به حفظ حقوق افراد کمک میکنند. از جمله این اعتراضات، میتوان به اعتراض شخص ثالث و اعتراض ثالث اجرایی اشاره کرد. این دو نوع اعتراض، به رغم شباهتهای ظاهری، تفاوتهای اساسی در ماهیت، هدف و فرآیند دارند. در این مقاله به تفاوت اعتراض شخص ثالث با اعتراض ثالث اجرایی و همچنین بررسی مواد قانونی مربوط به هر یک میپردازیم و نکات مهمی را که در درخواستها و دادخواستها باید مدنظر قرار داد، بیان خواهیم کرد.
تعریف اعتراض شخص ثالث
اعتراض شخص ثالث به معنای این است که فردی که در دعوای اصلی دخالت نداشته است، به نتیجه آن دعوا اعتراض میکند. این نوع اعتراض معمولاً به دلایلی مانند آسیب به حقوق شخص معترض یا ضرر ناشی از حکم صادره، صورت میگیرد. در واقع، این شخص خود را ذینفع میداند و معتقد است که تصمیم دادگاه ممکن است به حقوق او آسیب برساند.دعوای اعتراض ثالث+ انواع، شرایط و نکات مهم قانونی
مواد قانونی مربوط به اعتراض شخص ثالث
شخص ثالث بر اساس ماده ۴۵۷ قانون آئین دادرسی مدنی، هر شخصی که در دعوای اصلی دخالت نداشته باشد، میتواند به حکم صادره اعتراض کند. این ماده بیان میکند که شخص معترض باید دلایل و مستندات خود را به دادگاه ارائه دهد و در صورت پذیرش اعتراض، دادگاه به بررسی مجدد دعوا خواهد پرداخت.
مراحل اعتراض شخص ثالث
- تهیه دادخواست: معترض باید یک دادخواست به دادگاه ارائه دهد که شامل اطلاعات دقیق و مستندات لازم باشد.
- رسیدگی دادگاه: پس از ارائه دادخواست، دادگاه به بررسی آن میپردازد و در صورت لزوم، جلسه رسیدگی برگزار میکند.
- صدور رأی: در نهایت، دادگاه تصمیم نهایی خود را در مورد اعتراض اعلام میکند.
تعریف اعتراض ثالث اجرایی
اعتراض ثالث اجرایی به معنای آن است که شخصی که در مرحله اجرای حکم قرار دارد، به اجرای آن حکم اعتراض میکند. این نوع اعتراض بیشتر در مواردی به کار میرود که شخص معترض معتقد است اجرای حکم ممکن است به حقوق او آسیب برساند. در واقع، این اعتراض به دنبال جلوگیری از اجرای حکمی است که ممکن است به ضرر شخص معترض باشد.
مواد قانونی مربوط به اعتراض ثالث اجرایی
ماده ۵۵ قانون اجرای احکام مدنی به موضوع اعتراض ثالث در مرحله اجرایی پرداخته و شرایط و نحوه ارائه این اعتراض را تعیین میکند. طبق این ماده، شخص معترض باید دلایل قانعکنندهای ارائه دهد که نشان دهد اجرای حکم به حقوق او آسیب میزند.
مراحل اعتراض ثالث اجرایی
- تهیه دادخواست: مشابه اعتراض شخص ثالث، معترض باید یک دادخواست به دادگاه ارائه دهد که شامل دلایل و مستندات لازم باشد.
- برگزاری جلسه: دادگاه جلسهای برای رسیدگی به اعتراض برگزار میکند و طرفین را دعوت میکند.
- تصمیمگیری دادگاه: پس از بررسی دلایل و مستندات، دادگاه تصمیم نهایی خود را در مورد اعتراض صادر میکند.
متن دادخواست اعتراض ثالث اجرایی
متن دادخواست باید شامل موارد زیر باشد:
- مشخصات کامل معترض و طرفین دعوا: نام، نام خانوادگی، شماره ملی، نشانی و سایر مشخصات.
- شماره پرونده و تاریخ صدور حکم: ذکر شماره پرونده و تاریخ صدور حکم که به آن اعتراض شده است.
- دلایل و مستندات اعتراض: ذکر دقیق دلایل اعتراض و مستندات مربوط به آن.
- امضاء و تاریخ: امضاء معترض و تاریخ ارائه دادخواست.
تفاوتهای اعتراض ثالث و اعتراض ثالث اجرایی
- موضوع اعتراض: اعتراض شخص ثالث به نتیجه یک دعوا مربوط میشود، در حالی که اعتراض ثالث اجرایی به مرحله اجرای حکم مرتبط است. در اعتراض شخص ثالث، فرد معترض به دنبال تغییر یا لغو حکم است، در حالی که در اعتراض ثالث اجرایی، هدف جلوگیری از اجرای حکمی است که ممکن است به حقوق او آسیب برساند.
- شرایط و مستندات :هر کدام از این اعتراضات نیاز به مستندات خاص خود دارند. در اعتراض شخص ثالث، معترض باید دلایل کافی برای اثبات اینکه حکم به حقوق او آسیب میزند، ارائه دهد. در حالی که در اعتراض ثالث اجرایی، معترض باید دلایل قانعکنندهای ارائه دهد که نشاندهنده این باشد که اجرای حکم به حقوق او آسیب خواهد زد.
- نتایج: نتیجه اعتراض شخص ثالث ممکن است به تغییر یا لغو حکم منجر شود. به عبارت دیگر، در صورت پذیرش این اعتراض، دادگاه ممکن است به بررسی مجدد دعوا پرداخته و حکم جدیدی صادر کند. از سوی دیگر، اعتراض ثالث اجرایی بیشتر به توقف یا تعلیق اجرای حکم میانجامد و نمیتواند به تغییر حکم منجر شود.
- مهلت زمانی :مهلت زمانی برای ارائه اعتراضات نیز متفاوت است. در اعتراض شخص ثالث، معترض معمولاً باید در مهلت معین قانونی به اعتراض خود اقدام کند، در حالی که در اعتراض ثالث اجرایی، مهلت ارائه اعتراض ممکن است متفاوت باشد و بستگی به نوع حکم و شرایط خاص آن دارد.
سخن پایانی
اعتراض ثالث از جمله طرق فوق العاده اعتراض به حکم می باشد و به این واسطه شخصی که در جریان رسیدگی نبوده است و حقش مورد تجاوز قرار گرفته است می تواند نسبت به حکم صادر شده اعتراض نماید همچنین اگر شخص ثالث نسبت به حکمی معترض نباشد اما در نتیجه حکم صادره مالش توقیف شده باشد نیز می تواند نسبت به اجرای حکم اعتراض نماید.